topinambur - wildtofu.pl

Czym jest topinambur? Jakie ma właściwości i co można z niego przyrządzić?

Ziemniaki to podstawa naszej kuchni. Jednak jak w każdym przypadku istnieją godne zamienniki również dla niego. Jednym z nich jest roślina, która o dziwo w ogóle z ziemniakiem spokrewniona nie jest.

Rośliną tą jest topinambur, którego kuzynami są znane nam słoneczniki. Nie dziwi, więc jego inna, bardziej profesjonalna nazwa jaką jest słonecznik bulwiasty.

Czym jest topinambur? Jakie są jego właściwości? Jakie potrawy możemy przyrządzić z topinamburu?

Odpowiedzi znajdziecie w dalszej części tekstu, więc czytajcie dalej.

Topinambur – co to jest?

Topinambur posiada wiele nazw pośród, których można spotkać takie jak słonecznik bulwiasty, karczoch jerozolimski czy ziemna gruszka. Wbrew pozorom roślina ta nie jest spokrewniona z ziemniakiem, a ze słonecznikiem zwyczajnym.

Topinambur swe korzenie ma w Ameryce Północnej, gdzie roślina ta była chętnie uprawiana i wykorzystywana przez jej rdzennych mieszkańców. Na tereny Polski słonecznik bulwiasty dotarł dopiero w okolicach 1730 roku.

Ziemna gruszka może osiągnąć wysokość nawet 4 metrów, jednak w uprawach wzrasta ona do maksymalnie 2,5 m wysokości. Łodygi topinamburu są twarde oraz posiadają meszek. Liście są sercowate, a kwiaty kwitnące na przełomie lata i jesieni, żółte.

topinambur - wildtofu.pl
Poznaj właściwości zdrowotne i zastosowanie topinamburu.

Jakie mamy odmiany słonecznika bulwiastego?

W Polsce najczęściej uprawianymi odmianami topinamburu są Albik oraz Rubik.

Albik charakteryzuje się bulwami białymi w kształcie maczug. Bulwy odmiany Rubik posiadają natomiast nieregularne kształty i fioletową barwę.

Na świecie można spotkać jednak znacznie więcej odmian tej rośliny. Fuseau ma wydłużone i gładkie bulwy w białym odcieniu. Odmiana Golden Nugget przypomina kształtem marchew, a Boston Red ma bulwy dużych rozmiarów w czerwonym kolorze.

Jak smakuje topinambur?

Nie ulega wątpliwościom, że słonecznik bulwiasty to cenne warzywo o niebanalnym i oryginalnym smaku. Bulwy posiadają bowiem słodkawy smak z orzechową nutą. Zdarza się, że ich aromat porównywany jest do orzechów brazylijskich.

Co znajdziemy w słoneczniku bulwiastym?

W 100 gramach (surowego!) topinamburu możemy znaleźć białko, błonnik oraz węglowodany, z których połowa to cukry proste.

Ponadto, w słoneczniku bulwiastym obecna jest:

  • witamina A,
  • witamina C,
  • witamina B6,
  • witamina B9,
  • witamina E,
  • witamina K,
  • tiamina,
  • niacyna,
  • ryboflawina,
  • wapń,
  • żelazo,
  • magnez,
  • fosfor,
  • potas,
  • sód,
  • cynk.

Najwięcej w topinamburze jest potasu, bo aż 430 miligramów. Więcej o składnikach odżywczych znajdujących się w topinamburze oraz jego właściwościach możesz przeczytać w publikacji, którą znajdziesz tutaj.

Właściwości topinamburu

Ze względu na zawarte w nim substancje, topinambur sprawdzi się u osób chorych na cukrzycę oraz insulinooporność, ponieważ obniża oraz reguluje poziom cukru we krwi.

Słonecznik bulwiasty obniża poziom cholesterolu LDL, który jest tym złym, zmniejsza ryzyko pojawienia się miażdżycy oraz reguluje ciśnienie tętnicze. Oprócz tego wykazuje on również działanie antynowotworowe, przyspiesza przemianę materii, reguluje pracę jelit, zwiększa wchłanianie minerałów takich, jak wapń, magnez czy żelazo.

Topinambur ma także właściwości przeciwbakteryjne i bakteriobójcze, wzmacnia ogólną odporność organizmu, wspomaga pracę wątroby i chroni ją, oczyszcza organizm z toksyn oraz wspomaga pracę układu nerwowego.

Kulinarne zastosowanie topinamburu

Bulwy słonecznika można przygotowywać podobnie do ziemniaków, czyli gotować, piec, smażyć. Jednak w przeciwieństwie do ziemniaków, można je spożywać również na surowo jako przekąskę samą w sobie lub składnik surówek.

Najbardziej we wszelkie składniki odżywcze obfituje skórka. Z tego względu nie zaleca się jej obierać, a jedynie dokładnie wyszorować.

Topinambur sprawdzi się świetnie w roli dodatku lub bazy pod zupy, zapiekanki, puree, musów owocowych, frytek czy chipsów. Bulwy słonecznika można także marynować oraz kisić.

Jak sadzić topinambur?

Do zasadzenia topinamburu używa się całych bulw lub ich fragmentów. Można je sadzić zarówno wiosną, jak i jesienią. Różnica polega jednak na głębokości ich wysadzania. Na wiosnę należy zakopywać je około 5 do 10 centymetrów pod ziemią. Z kolei na jesień głębokość ta powinna wynosić od 10 do 15 centymetrów.

Istotna jest także odległość sadzenia między roślinami, która powinna wynosić od 30 do 60 centymetrów.

Jednak zanim weźmiemy się za sadzenie słonecznika bulwiastego musimy odpowiednio przygotować do tego glebę. Powinna ona zostać odchwaszczona i przekopana, a następnie należy ją użyźnić odpowiednimi nawozami. W tym celu sprawdzą się nawozy zielone i organiczne.

Uprawa słonecznika bulwiastego

Topinambur nie potrzebuje wiele do szczęścia. Jego wymagania są niewielkie, a sama roślina bardzo odporna na panujące warunki. Słonecznik bulwiasty to roślina wieloletnia. Wykazuje się ona niezwykłą odpornością zarówno na susze, jak i mrozy.

Chociaż najlepsze i najbardziej obfite plony uzyskamy na glebach żyznych to można ją również sadzić w ziemi kwaśnej czy terenach zalewowych. Równie chętnie topinambur rośnie na nieużytkach, przydrożach czy przy brzegu rzeki.

Słonecznik bulwiasty jest rośliną odporną na większość chorób i szkodników. Jednak niesłabnącym zamiłowaniem do tej rośliny pałają nornice, które chętnie pożywiają się bulwami topinamburu.

Niekontrolowany wzrost topinamburu na terenach Polski nam nie grozi. Słonecznik bulwiasty, pomimo bycia rośliną inwazyjną, w naszym klimacie nie jest on w stanie wydać dojrzałych nasion.

Jak wyglądają zbiory topinamburu?

Bulwy słonecznika jadalnego są dojrzałe na jesień, jednak ich zbiór może trwać nawet do wiosny. Wynika to z tego, że im dłużej przebywają one w ziemi tym lepsze są w smaku.

Ponadto, stopniowy zbiór wynika również z praktycznego rozwiązania. Bulw słonecznika bulwiastego nie można zbyt długo przechowywać, ponieważ dość prędko one więdną, usychają czy pleśnieją.

topinambur - wildtofu.pl
Ile kosztuje topinambur? Gdzie można go kupić?

Co jeszcze warto wiedzieć o słoneczniku bulwiastym?

Słonecznik bulwiasty znalazł zastosowanie również przy wytwarzaniu paszy dla zwierząt. Jednak oprócz bulw, wykorzystywana jest tam cała roślina. Bulwy topinamburu stanowią także surowiec do produkcji alkoholu, a łodygi rośliny po ususzeniu są świetną pożywką dla grzybów jadalnych – boczniaków.

Producenci i ceny

Topinambur oraz produkty z niego, między innymi mąka, chipsy czy kiszone bulwy znajdują się w ofercie marek takich jak Bio Planet, Dary Natury, EkaMedica oraz Living Food. Ceny produktów wynoszą od około 4 złotych do około 40 złotych. Koszt bulw topinamburu to około 12 złotych za kilogram.

Czy mieliście okazję wypróbować topinambur? Zasmakował Wam?

Dajcie znać w komentarzach.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *